SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI

NIEPUBLICZNA SZKOŁA PODSTAWOWA

W CZELUŚNICY

 

1. Opis podmiotów szkoły i środowiska lokalnego – diagnoza zagrożeń.

Program profilaktyki dotyczy następujących podmiotów:

• dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym (uczniowie kl. I – III)
• uczniowie kl. IV – VI szkoły podstawowej,

Szkoła współpracuje z Poradnią Psychologiczno-Pedagogiczną w Jaśle, Gminnym Ośrodkiem Pomocy Społecznej w Tarnowcu oraz Gminną Komisją Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Współpraca z rodzicami układa się poprawnie, ale ze względu na rolę rodziców i rodziny w działaniach profilaktycznych, należałoby ją nasilić.

W szkole  wytyczono następujące obszary oddziaływań profilaktycznych:

OBSZAR I – kształtowanie właściwych postaw, kultura bycia i wypowiedzi

OBSZAR II – agresja

OBSZAR III – bezpieczeństwo w szkole spędzanie wolnego czasu uczniów

OBSZAR IV – spędzanie wolnego czasu uczniów

1. Cel i zadania Szkolnego Programu Profilaktyki

W wyniku diagnozy środowiska szkolnego w zakresie potrzeb rozwojowych dzieci i młodzieży oraz zagro­żeń, na jakie narażony jest współczesny młody człowiek, wytyczono następujące cele oddziaływań wychowaw­czych i profilaktycznych:

1. Wspomaganie zdrowego rozwoju psychicznego dzieci i młodzieży,
2. Aktywizacja środowiska szkolnego w zakresie oddziaływań profilaktycznych,
3. Zapewnienie uczniom bezpieczeństwa w szkole,
4. Przeciwdziałanie przemocy i agresji,
5. Wykształcenie umiejętności i zachowań umożliwiających zdrowy styl życia,
6. Profilaktyka uzależnień,
7. Wspieranie rodziców w procesie wychowania,
8. Zapewnienie młodzieży pomocy wychowawczej.

 

Cele działań profilaktycznych są realizowane przez:

1. Programy informacyjno – edukacyjne
2. Programy profilaktyczne
3. Zajęcia alternatywne
4. Interwencje prowadzone w szkole
5. Współpracę między różnymi instytucjami (szkołami, poradnią, policją, samorządem itd.).

Działania skierowane do uczniów:

W zakresie wiedzy dąży się do tego, aby wyposażyć młodego człowieka w:

– informacje dotyczące radzenia sobie w sytuacjach trudnych i problemowych

– informacje na temat radzenia sobie z własnymi emocjami

– informacje dotyczące sposobów skutecznego radzenia sobie z przeżywanymi lękami, wynikającymi zarówno z interakcji rówieśniczych, jak i z problemów osobistych,

– wiedzę o specyfice i chemicznej naturze poszczególnych środków odurzających i ich interakcjach;

– rozumieć istotę wpływów środków odurzających na fizjologię układów: krążenia, oddechowego, nerwowego i rozrodczego,

– rozumieć w jaki sposób środki odurzające wpływają na sprawność koordynacji psychoruchowej, co jest szczegól­nie ważne przy prowadzeniu pojazdów mechanicznych oraz uprawianiu sportu,

– rozumieć społeczną problematykę uzależnień, a w szczególności koszty społeczne uzależnień,

– rozumieć związki miedzy odurzaniem się a AIDS,

– znać przepisy prawne i zarządzenia lokalne dotyczące środków odurzających i ich używania,

– rozumieć istotę działania i wpływu środków społecznego przekazu na zachowanie człowieka (zwłaszcza dzieci i młodzieży),

– mieć pełne rozeznanie odnośnie do lokalnych problemów uzależnień oraz placówek niosących pomoc w zwalcza­niu tego rodzaju problemów.

 

W zakresie wartości młodzież winna zrozumieć, że stopniowo zwiększa się jej stopień swobody, ale równocze­śnie zwiększa się poziom odpowiedzialności za własne działania i za innych. Młodzież powinna:

• znać i przestrzegać zasad i norm postępowania obowiązujących w szkole i społeczeństwie
• być świadoma swojej odpowiedzialności za tworzenie i zachowywanie środowiska wolnego od środków odurzają­cych i to nie tylko w domu rodzinnym, ale również w szkole, na podwórku, itd.,
• akceptować pogląd, że społeczeństwo samo troszczy się o siebie i liczy przede wszystkim na siebie, a więc mię­dzy innymi nie toleruje używania środków odurzających,
• mieć przekonanie, że uczestniczenie w działaniach organizowanych przez szkołę i sponsorowanych przez nią (np. zawody sportowe, spotkania towarzyskie, imprezy rekreacyjno – rozrywkowe) sprzyja zachowaniu wolności od środków odurzających,
• rozwijać poczucie własnej wartości i akceptować pozytywne aspekty własnego dojrzewania i rozwoju,
• być świadomym własnego uspołecznienia i podejmować działania na rzecz rozwijania i wzbogacania lokalnej społeczności.

III. Plan działań profilaktycznych

Działania skierowane do wszystkich uczniów

Zadania	Formy realizacji
I. Zapoznanie uczniów z obowiązującymi regulaminami w tym prawami i obowiązkami ucznia	– Omówienie na lekcjach wychowawczych organizacji roku szkolnego, Statutem, WSO, Programem Wychowawczym i Profilaktycznym, regulaminami np. dyskotek – Zapoznanie uczniów z działalnością Samorządu Uczniowskiego
II. Tworzenie bezpiecznego wolnego od agresji, przemocy i uzależnień środowiska szkolnego	– Zapoznanie uczniów z Procedurami interwencyjnymi – Systematyczna kontrola boiska, toalet i pomieszczeń szkoły w ramach dyżurów pełnionych przez nauczycieli – Przestrzeganie zakazu stosowania agresji oraz zażywania środków uzależniających (w tym alkoholu i tytoniu) podczas wszystkich imprez szkolnych – Stosowanie procedur przewidzianych odpowiednio do zachowań ryzykownych uczniów – Współpraca z Policją – Prowadzenie zajęć i spotkań na temat bezpiecznych zabaw – Szkolenie na kartę rowerową – Ankietowanie środowiska szkolnego na temat bezpieczeństwa w szkole – Wzmacnianie poczucia odpowiedzialności za mienie własne i społeczne.
III. Propagowanie szacunku dla kultury i tradycji oraz zdrowego stylu życia	– Kultywowanie tradycji i obrzędowości narodowej, lokalnej i szkolnej -Omawianie tematyki z tego zakresu na lekcjach wychowawczych i historii – Organizowanie spotkań ze specjalistami z zakresu profilaktyki uzależnień – Wykonywanie gazetek, plakatów – Podnoszenie kultury słowa, eliminowanie wulgaryzmów ze słownika ucznia.
IV. Profilaktyka dydaktyczno-wychowawcza	– Współpraca z  PPP. – Zapewnienie pomocy w nauce (zajęcia wyrównawcze, rewalidacyjne, pomoc koleżeńska). – Stworzenie uczniom możliwości uczestniczenia w kołach zainteresowań – Udzielanie wsparcia i pomocy w rozwiązywaniu pojawiających się trudności w nauce, komunikacji interpersonalnej – Informowanie rodziców o rodzajach i formach pomocy proponowanych przez insty­tucje wspierające szkołę.
V. Profilaktyka uzależnień	– Dostarczanie wiedzy o szkodliwości palenia tytoniu, picia alkoholu i zażywania narkotyków – Uczenie podejmowania decyzji ze szczególnym uwzględnieniem umiejętności odmawiania – Propagowanie świadomego wybierania programów TV i racjonalnego korzystania z komputera i telefonu.

 

Działania profilaktyczne skierowane do uczniów klas 0-III szkoły podstawowej:

Główne zadania do realizacji to:

• poznanie uczniów, ich potrzeb i możliwości rozwojowych
• integracja zespołu klasowego oraz zespołu rodziców,
• wypracowanie form współpracy z rodzicami,
• promocja zdrowego stylu życia,
• profilaktyka zachowań agresywnych.

 

Zadania	Formy realizacji
I. Integracja zespołu klasowego	– Ustalenie z klasą kontraktu, który uwzględni obowiązujące w szkole zasady zachowania – Gry i zabawy integracyjne – Organizowanie uroczystości, imprez klasowych, wycieczek, wspólnych wyjazdów i spotkań
II. Poznajemy swoje uczucia	– Zajęcia interakcyjne, odgrywanie ról – Ekspresja plastyczna
III. Umiejętność radzenia sobie ze złością agresją i przemocą oraz w sytuacjach trudnych	– Zapoznanie się ze szkołą i najbliższym otoczeniem kl. 0-1 – Porady „Jak sobie radzić ze złością” – Spotkania z policjantem na temat „ Zasady bezpiecznego zachowania się w szkole i poza nią” – „ Rozwiązujemy trudne sytuacje w klasie”- pogadanki na temat scenek i rzeczywistych sytuacji.
IV. Promowanie zdrowego stylu życia	– Pogadanki i oglądanie filmów edukacyjnych nt. roli i zasad przestrzegania higieny osobistej – Pogadanki na temat szkodliwości dymu nikotynowego i bezpieczeństwa w sieci – kl.1-3 – Prowadzenie zajęć korekcyjnych – Przybliżenie uczniom i rodzicom zagadnień związanych z problema­tyką wad postawy i prowadzenia zdrowego trybu życia np. pogadanka DRUGIE ŚNIADANIE WAŻNA RZECZ – Dostosowanie wielkości krzeseł i stolików do wysokości uczniów
V. Zagospodarowanie czasu wolnego uczniów	– Koła zainteresowań – Konkursy, wycieczki, imprezy szkolne

 

 

Działania profilaktyczne skierowane do uczniów klas 4-6 szkoły podstawowej:

Główne zadania do realizacji to:

• Stworzenie przyjaznej atmosfery w szkole
• Promocja zdrowego stylu życia,
• Profilaktyka zachowań agresywnych

Zadania	Formy realizacji
I. Kształtowanie umiejętności z zakresu komunikacji in­terpersonalnej i pracy w grupie	– Lekcje wychowawcze na temat: Kl. IV „Postrzegamy siebie i rozumiemy swoje uczucia”, Kl. V „ Poznajemy siebie z własnego doświadcze­nia i opinii innych. Potrafimy jasno i precyzyjnie komunikować się z in­nymi”, Kl. VI „ Proces komunikowania się w klasie szkol­nej – bariery”, „ Moje słabe i mocne strony- akceptacja siebie, umiejętność samo­oceny , poszanowanie odmienności”
II. Kształtowanie właściwych postaw społecznych.	– Zapoznanie z prawami i obowiązkami ucznia – Godziny wychowawcze o asertywności jako postawie, dzięki której możemy zachować swoją tożsamość i poczucie własnej wartości – kl. IV-VI – Godziny wychowawcze o sposobach radzenia sobie ze stresem –kl. IV-VI
III. Umiejętność radzenia sobie ze złością agresją i przemocą oraz w sytuacjach trudnych	– Godziny wychowawcze o sposobach radzenia sobie z przemocą, cyberprzemocą, agresja i złością – kl. IV – Lekcje wychowawcze o sposobach radzenia sobie z przykrymi emocjami i sposobach opanowywania emo­cji – kl. V – Godziny wychowawcze o sposobach rozwiązywania problemów – kl. VI
IV. Promocja zdrowia	– Godziny wychowawcze o przyczynach i skutkach uzależnienia od dymu tytoniowego i alkoholu, komputera – Przygotowanie gazetki ściennej o wpływie palenia papierosów na zdrowie, bezpieczeństwo w sieci – Przeprowadzanie ankiet na temat uzależnień- kl.VI – Filmy edukacyjne
V. Zagospodarowanie czasu wolnego uczniów	– Koła zainteresowań – Konkursy, wycieczki, imprezy szkolne

 

1. DZIAŁANIA ALTERNATYWNE

Zajęcia dodatkowe przeznaczone są dla uczniów pragnących wspólnie z nauczycielem poszerzać swoje wiadomości i umiejętności w zakresie jednego przedmiotu lub innej dziedziny aktywności.

Cele zajęć:

• rozbudzanie i kształtowanie zainteresowań uczniów,
• poszerzanie wiedzy uczniów poza zakres przewidziany w programie nauczania,
• rozwijanie uzdolnień uczniów,
• zagospodarowanie wolnego czasu ucznia.

W zajęciach pozalekcyjnych typu: koła zainteresowań, zajęcia wyrównawcze, korekcyjno-kompensacyjne, biorą udział uczniowie zainteresowani przedmiotem, lub zakwalifikowani przez dyrektora szkoły do odpowiedniej pomocy psychologiczno-pedagogicznej.

W zajęciach sportowych uczestniczą uczniowie z wysoką sprawnością fizyczną i predyspozycjami do uprawiania określonej dyscypliny sportowej, wyznaczeni przez nauczyciela wychowania fi­zycznego.

W zajęciach rekreacyjno-sportowych uczestniczą wszyscy uczniowie .

 

Zadania	Formy realizacji
I. Praca w organizacjach działających w szkole	– Działalność Samorządu Uczniowskiego
II. Zajęcia sportowe	– Zawody i inne zajęcia .
III. Promocja zdrowego stylu życia	– Spotkania z pielęgniarką na temat chorób i higieny, – Filmy dotyczące zagrożeń cywilizacyjnych, – Gazetki tematyczne,
IV. Zajęcia pozalekcyjne	– Koła przedmiotowe: koło  polonistyczne, języka angielskiego, matematyczne itp. – zajęcia sportowe
V. Organizacja imprez masowych	– Wyjazdy do kina, teatru, filharmonii, na basen, – Wycieczki szkolne, – Spotkania z ciekawymi ludźmi – Dyskoteki szkolne, – Organizacja świąt państwowych, szkolnych, środowiskowych, kiermaszów i festynów
VI. Organizacja i propagowanie olimpiad, konkursów i zawodów	– Udział w zawodach sportowych, – Udział w konkursach wiedzy, – Udział w olimpiadach przedmiotowych,

 

1. Spodziewane efekty podejmowanych działań w zakresie profilaktyki

Zmiany w postawach, wiedzy i zachowaniu:

• wykształcenie nawyków zdrowego stylu życia
• nabycie wiedzy o szkodliwości alkoholu, innych używkach i środkach odurzających,
• nabycie umiejętności dbania o własne bezpieczeństwo,
• zdobycie wiedzy na temat skutków prawnych i społecznych używania środków odurzających,
• umiejętne radzenie sobie w sytuacjach zetknięcia się z przemocą i uzależnieniami,
• nauczenie się pozytywnych zachowań oraz właściwego postrzegania i rozumienia ludzi,
• zdobycie umiejętności dokonywania wartościowych i sensownych wyborów w życiu.

W przypadku zarejestrowania negatywnych i aspołecznych zachowań pedagog lub dyrektor szkoły podejmuje dzia­łania zmierzające do wyeliminowania ich skutków:

• podejmuje systematyczne rozmowy z uczniem, a gdy sytuacja tego wymaga podejmuje interwencje z włącze­niem rodziców,
• kieruje do specjalistycznych poradni, lekarzy,
• obejmuje opieką uczniów znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej (współpraca z GOPS, zwolnie­nie ze składek na ubezpieczenie),
• systematycznie współpracuje z Policją, Sądem dla Nieletnich (osoby objęte dozorem),
• sprawuje opiekę nad uczniami posiadającymi opinie i orzeczenia z Poradni Psychologiczno-Pedagogiczna.

1. 1. Działania skierowane do rodziców

Zadania	Formy realizacji
I. Informowanie rodziców o pracach szkoły	– Zapoznanie ze Statutem Szkoły (w tym z WSO), Pro­ gramem Wychowawczym, Programem Profilak­tyki, regulaminami organizacyjnymi – Organizowanie konsultacji nauczycielskich – Informowanie o formach pomocy socjalnej organizo­wanych w szkole i poza nią
II. Współpraca i monitorowanie potrzeb i oczekiwań rodziców	– Rozmowy i konsultacje indywidualne, dyskusje podczas spotkań klasowych – Ankiety – Bieżąca współpraca z RR – Pomoc rodziców przy organizacji imprez szkolnych
III. Informowanie rodziców o funkcjonowaniu dziecka w szkole.	– Informowanie o wynikach w nauce i zachowaniu na zebraniach z rodzicami, – Indywidualne spotkania z wychowawcą, – Pisma informujące o wynikach w nauce
IV. Psychoedukacja	– Spotkania z przedstawicielami PPP – Indywidualne konsultacje z pedagogiem szkolnym – Udostępnianie literatury z zakresu profilaktyki wychowawczej, okresu dorastania

2. Działania skierowane do nauczycieli

Zadania	Forma realizacji
I. Propagowanie kursów i szkoleń	– Informowanie o kursach i szkoleniach
II. Organizacja szkoleń i warsztatów	– Spotkania ze  specjalistami z zakresu opieki i wychowania
III. Propagowanie literatury dotyczącej profilaktyki uza­leżnień	– Pozyskiwanie i udostępnianie materiałów dotyczą­cych profilaktyki uzależnień
IV. Udzielanie wsparcia w sytuacjach kryzysowych i konfliktach	– Organizacja spotkań mediacyjnych z rodzicami i uczniami

 

1. Działania interwencyjne

Podstawowym założeniem interwencji wychowawczych jest wypracowanie konkretnego stanowiska i jednolitego sposobu postępowania wobec ucznia. Procedury interwencyjne stanowią załącznik do programu.

 

VII. Obowiązki osób odpowiedzialnych za realizację programu

 

Obowiązki dyrektora:

1. Zakłada, że w jego szkole funkcja profilaktyki musi być spójna z funkcją wychowania.
2. Posiada podstawową wiedzę w zakresie profilaktyki problemowej
3. Umacnia pozytywne relacje interpersonalne w szkole.
4. Zachęca młodzież do udziału w działaniach profilaktycznych.
5. Włącza rodziców do współpracy w tworzeniu i realizacji szkolnych programów: wychowawczego i profilaktycz­nego.
6. Wspiera finansowo i organizacyjne działania profilaktyczne w swoim środowisku.

 

Obowiązki nauczyciela :

1. Promuje zdrowy styl życia i wartościowe formy spędzania wolnego czasu.
2. Utrzymuje osobowe relacje z uczniami (poprzez konsultacje, indywidualne rozmowy).
3. Konstruktywnie współpracuje z gronem pedagogicznym oraz pozostałymi pracownikami szkoły.
4. Dostrzega indywidualność dziecka, indywidualizuje oddziaływania.
5. Ma pozytywne relacje z rodzicami, potrafi pozyskać rodziców do współpracy.
6. Doskonali się zawodowo.

 

Obowiązki rodziców:

1. Mają dobry kontakt ze szkołą i szeroko rozumianym środowiskiem dziecka.
2. Aktywnie współpracują ze szkołą, dzieląc odpowiedzialność za podejmowane wspólnie oddziaływania profilak­tyczno – wychowawcze i opiekuńcze.
3. Zdobywają wiedzę na temat potrzeb dzieci, zagrożeń wieku dojrzewania i sposobów przeciwdziałania im.
4. Stanowią wzór osobowy – model dla dziecka.
5. Dbają o dobry kontakt z dzieckiem.

 

VIII. Ewaluacja programu

W wyniku realizacji programu uczeń:

• radzi sobie z przejawami przemocy ( zminimalizowanie zachowań agresywnych),
• zna normy zachowania i stara się je przestrzegać,
• nie spożywa alkoholu, nie pali papierosów, nie bierze narkotyków,
• nie używa słów wulgarnych,
• zna swoją wartość, decyduje o sobie i potrafi ponieść konsekwencje własnych czynów i decyzji, rodzice: – są zadowoleni z kontaktów z wychowawcami i z pomocy szkoły w sprawach wychowawczych.