PROGRAM WYCHOWAWCZY PRZEDSZKOLA
„Pomóżmy dzieciom, by każdy z nich stał się tym, kim stać się może”
Janusz Korczak
Spis treści
Wstęp
1. Podstawa prawna
2. Cele programu wychowawczego
3. Warunki realizacji
4. Metody i formy pracy wychowawczej
5. Zadania wychowawcze w zakresie realizacji założeń programu wychowawczego
- Integracja
- Obyczajowość
- Regionalizm, patriotyzm
- Ekologia
- Zdrowie
6. Zasady współpracy z rodzicami
7. System motywacyjny
8. Ewaluacja
Wstęp
Wychowanie dziecka rozpoczyna się w rodzinie, a przedszkole je kontynuuje, ukierunkowuje i wspomaga. Z istoty wychowania przedszkolnego wynika jego funkcja wychowawcza, która jest integralnie powiązana z funkcją opiekuńczą i edukacyjną. Istotnym elementem odpowiedzialnego wychowania jest pomaganie wychowankowi, by odkrył, zrozumiał i respektował podstawowe wartości, które odnoszą się do poszczególnych sfer ludzkiego życia.
Celem głównym Programu Wychowawczego Przedszkola jest stwarzanie warunków do pełnego rozwoju osobowego każdego z naszych wychowanków, zgodnego z ich wrodzonym potencjałem i możliwościami w relacjach ze środowiskiem społeczno – kulturowym i przyrodniczym.
Program Wychowawczy Przedszkola działającego przy Niepublicznej Szkole Podstawowej w Czeluśnicy został oparty na doświadczeniu i obserwacji dziecięcych zachowań. Wspomaga pracę nauczyciela i wspiera działania wychowawcze rodziców. Program wychowawczy jest zgodny z podstawą programową wychowania przedszkolnego, która opisuje proces wspomagania rozwoju i edukacji dzieci objętych wychowaniem przedszkolnym i ściśle skorelowany z Programem edukacji przedszkonej wspomagającej rozwój aktywności dzieci. Nasze przedszkole Małgorzaty Kwaśniewskiej i Wiesławy Żaby-Żabińskiej, Grupa MAC S.A.
Program wychowawczy stanowi wytyczne dla dyrektora przedszkola, nauczycieli, pracowników niepedagogicznych oraz instytucji wspomagających pracę przedszkola. Realizacja założeń programowych wpłynie na spójność i wielokierunkowość oddziaływań wychowawczych. Pragniemy, aby rezultatem naszej pracy wychowawczej była dziecięca świadomość swojej wartości i indywidualności. Chcemy, aby każde dziecko rozumiało i respektowało zasady współżycia i współdziałania z innymi ludźmi. Aby nie obawiało się wyrażać swoich emocji, ale szanowało także odczucia innych. Naszym priorytetem jest wpojenie każdemu dziecku istoty tolerancji, otwartości i wrażliwości na otaczający je świat.
1. Podstawa prawna:
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
- Konwencja o Prawach Dziecka
-
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jednolity Dz. U.
z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.) -
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego
w poszczególnych typach szkół (Dz. U. z dnia 15 stycznia 2009 r. Nr 4, poz 17) -
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 czerwca 2009 r. w sprawie dopuszczania do użytku w szkole programów wychowania przedszkolnego
i programów nauczania oraz dopuszczania do użytku podręczników (Dz. U. Nr 89. poz. 730) - Statut Szkoły
- Podstawa programowa wychowania przedszkolnego.
2. Cele programu wychowawczego
CEL NADRZĘDNY:
Celem głównym Programu Wychowawczego Przedszkola jest stwarzanie warunków do pełnego rozwoju osobowego każdego z naszych wychowanków, zgodnego z ich wrodzonym potencjałem i możliwościami w relacjach ze środowiskiem społeczno – kulturowym i przyrodniczym.
CELE GŁÓWNE:
- Wprowadzanie dzieci w system ogólnoludzkich wartości moralnych.
- Budowanie zachowań kulturalnych i społecznie akceptowanych.
CELE SZCZEGÓŁOWE:
- Kształtowanie umiejętności społecznych dzieci: porozumiewanie się z dorosłymi i dziećmi, zgodne funkcjonowanie w zabawie i sytuacjach zadaniowych.
- Kształtowanie czynności samoobsługowych, nawyków higienicznych i żywieniowych.
- Wdrażanie dzieci do dbałości o bezpieczeństwo własne oraz innych.
- Wychowanie dla poszanowania świata roślin i zwierząt.
- Kształtowanie wartości rodzinnych, obywatelskich i patriotycznych.
- Kształtowanie umiejętności zgodnego obcowania z ludźmi.
- Uczenie się rozróżniania dobra od zła i rozpoznawania własnych odczuć.
- Rozwijanie poczucia własnej wartości i zdolności emocjonalnej empatii.
- Tworzenie postawy zrozumienia i akceptacji.
W realizacji powyższych celów nauczyciele współpracują ze sobą oraz z całym środowiskiem przedszkolnym, głównie zaś z Rodzicami.
3. Warunki realizacji
Programem wychowawczym objęte są dzieci przedszkolne. Zadania wychowawcze realizowane będą w sposób ciągły przez wszystkich nauczycieli poprzez odpowiedni dobór metod i form pracy, literaturę, pomoce dydaktyczne oraz stosowanie środków wychowawczych wzmacniających pozytywne zachowania dzieci. Nauczyciele będą współpracować z rodziną dziecka w celu ujednolicenia oddziaływań wychowawczych. Dzieci zaangażują się we wspólne tworzenie i przestrzeganie Kodeksu przedszkolaka. Pracownicy niepedagogiczni będą wspierać działania nauczycieli.
Program obejmuje funkcjonowanie dziecka grupie w zakresie podstawowych dziedzin życia przedszkolnego:
- samoobsługi i czynności higienicznych,
- zabaw samorzutnych,
- zajęć i zabaw zorganizowanych, uroczystości,
- spożywania posiłków,
- spacerów, wycieczek, zabaw na powietrzu.
W naszym Przedszkolu
DZIECKO:
- Poznaje swoje prawa i obowiązki.
- Czuje się bezpieczne.
- Rozwija się twórczo i jest samodzielne.
- Ma możliwość indywidualnego rozwoju i osiąga sukces.
- Uczy się dostrzegać swoje mocne strony.
- Buduje pozytywny obraz samego siebie.
- Jest świadome swojej przynależności narodowej.
- Uczy się dostrzegać potrzeby innych ludzi.
- Osiąga gotowość szkolną na wysokim poziomie.
RODZICE:
- Uzyskują fachową pomoc pedagogiczną.
- Otrzymują obiektywną ocenę postępów i niepowodzeń dziecka.
- Mogą mówić otwarcie o swoich spostrzeżeniach na temat pracy przedszkola.
- Mogą bezpośrednio rozmawiać z nauczycielem o trudnych sprawach wychowawczych.
- Mogą czynnie uczestniczyć w życiu przedszkola.
- Czynnie wspierają przedszkole w jego działaniach,
- Chętnie współpracują z nauczycielami, oferują wszechstronna pomoc.
- Są partnerami w tworzeniu klimatu działalności kształcąco – wychowawczej i zarządzania placówką.
NAUCZYCIELE:
- Aktywnie realizują zadania przedszkola określone w dokumentach wewnętrznych placówki.
- Podejmują działania innowacyjne. Są aktywni i twórczy.
- Tworzą i realizują autorskie programy dostosowane do potrzeb dziecka i placówki.
- Współpracują z rodzicami i środowiskiem lokalnym.
- Doskonalą swoją wiedzę i uzyskują nowe doświadczenia.
- Wykorzystują twórcze i aktywne metody, promując nowatorski styl pracy.
- Uzyskują wyższe stopnie awansu zawodowego.
- Pozyskują rodziców do efektywnych działań na rzecz przedszkola oraz poszukują sympatyków i partnerów przedszkola.
- Monitorują efektywność własnej pracy.
- Dzielą się wiedzą i doświadczeniem z innymi nauczycielami.
- Prowadzą obserwację pedagogiczną i diagnozują rozwój dziecka.
- Dobierają metody wychowawcze i dydaktyczne, które wspomagają indywidualny rozwój dziecka.
- Proponują rodzicom nowe formy współpracy.
4. Metody i formy pracy wychowawczej
Wszystkie zajęcia w przedszkolu uwzględniają założenia programu wychowawczego, nauczyciele dostosowują przekazywanie wiedzy oraz kształtowanie umiejętności i postaw wychowanków do odpowiedniej w tym wieku aktywności dzieci, umożliwiają poznawanie świata, inspirują do wyrażania własnych myśli i przeżyć, rozbudzają ciekawość poznawczą i motywację do dalszej edukacji. Realizując program wychowawczy przedszkola wykorzystujemy elementy wielu atrakcyjnych form i metod wspierających aktywność, samodzielność, zachęcających do twórczych poszukiwań, pozwalających na wydobycie zalet i walorów każdego dziecka.
Metody pracy:
- metody podające (przyswajanie): opowiadanie, pogadanka, historyjka obrazkowa, wiersze, piosenki, praca z tekstem;
- metody problemowe (odkrywanie): gry dydaktyczne, giełda pomysłów – „Burza mózgów”, inscenizacja;
- metody praktyczne (działanie): ćwiczenia, gry dydaktyczne, zabawy intelektualne np. rebusy, krzyżówki, rozsypanki, prace użyteczne, proste doświadczenia,
- metody aktywizujące: pedagogika zabawy, Ruchu Rozwijającego W. Sherborne, C. Orffa, metoda projektów, drama, wystawa (ekspozycja), pokaz.
Formy pracy:
- praca indywidualna,
- zabawa oraz inne rodzaje działalności dzieci pozwalające na rozwijanie własnej inicjatywy,
- czynności samoobsługowe dzieci (np. związane z utrzymaniem higieny osobistej, porządku w sali, szatni ) oraz prace użyteczne na rzecz przedszkola, domu itp.,
- spacery i wycieczki,
- zajęcia organizowane przez nauczycielkę z całą grupą lub prowadzone w mniejszych zespołach,
- udział w imprezach i uroczystościach organizowanych w przedszkolu i poza nim,
- udział w konkursach, festiwalach, przeglądach, quizach, turniejach.
5. Zadania wychowawcze w zakresie realizacji założeń programu wychowawczego:
I. INTEGRACJA
Przedszkole jest miejscem przyjaznego przebywania dzieci o różnym stopniu rozwoju.
Cele szczegółowe:
– rozróżnianie pozytywnych i negatywnych form zachowania,
– akceptowanie drugiego człowieka,
– rozróżnianie dobra od zła,
– przestrzeganie kompromisu w zabawie,
– rozwiązywanie konfliktów,
– pomaganie niepełnosprawnym i innym,
– rozpoznawanie i nazywanie uczuć innych,
– stosowanie się do umów ustalonych w grupie (Kodeksu przedszkolaka),
– kształtowanie samodzielności,
– kształtowanie odporności emocjonalnej.
Formy realizacji:
– zabawy integracyjne, tematyczne, dydaktyczne, konstrukcyjne, ruchowe,
– muzykoterapia,
– logorytmika,
– formy teatralne,
– literatura dla dzieci,
– wystawki prac dziecięcych,
– zajęcia otwarte, warsztaty dla rodziców,
– relaksacja.
II. OBYCZAJOWOŚĆ
Przedszkole pomaga dostrzegać wokół siebie wartości ważne dla społeczeństwa.
Cele szczegółowe:
– kształtowanie poczucia przynależności do grupy, rodziny oraz wypełnianie obowiązków na ich rzecz,
– dbanie o dobro własne i innych,
– odczuwanie więzi z przedszkolem, domem rodzinnym i ojczyzną,
– używanie form grzecznościowych,
– kulturalne zachowywanie się w każdej sytuacji,
– rozróżnianie pozytywnych i negatywnych form zachowania,
– dostrzeganie odrębności innych i rozumienie ich potrzeb.
Formy realizacji:
– kronika przedszkolna,
– uroczystości,
– spotkania,
– konkursy,
– koncerty,
– programy,
– inne przedsięwzięcia.
Kodeks przedszkolaka.
- Wspólnie i zgodnie bawię się z dziećmi.
- Potrafię czekać na swoja kolej podczas działalności zabawowej i edukacyjnej.
- Szanuję własność cudzą i współną.
- Wiem, że praca innych jest trudem, który należy szanować i tego samego oczekuję od innych.
- Do zabawy biorę tylko te zabawki, którymi teraz będę się bawić, a po skończonej zabawie odłożę je na miejsce.
- Bawię się tak, aby nie powodować zagrożenia i przykrości innym.
- Pomagam innym młodszym i mniej sprawnym kolegom.
- Próbuję samodzielnie rozwiązywać sytuacje problemowe zgodnie z ogólnie przyjętymi normami.
- Stosuje formy grzecznościowe: proszę, dziękuję, przepraszam itp.
- Wiem, że w przedszkolu jestem po to, aby zdobyć wiedzę i umiejętności potrzebne mi w szkole.
Reguły zachowań obowiązujące w naszym przedszkolu
Ustalone zostały reguły, w których zawarte są jednakowe dla wszystkich dzieci w przedszkolu normy dotyczące:
- zachowania podczas posiłków,
- zachowania w łazience,
- zachowania w szatni,
- zachowania w sali,
- zachowania podczas pobytu w ogrodzie przedszkolnym,
- zachowania podczas wycieczek i spacerów,
- zachowania podczas imprez i uroczystości.
- Reguły zachowań obowiązujące podczas spożywania posiłków:
– siedzimy w pozycji lekko pochylonej ku stołowi,
– jemy w ciszy,
– jemy z niezbyt otwartymi ustami, powoli,
– sztućcami posługujemy się bezpiecznie i kulturalnie,
– po skończonym posiłku wycieramy usta serwetką,
– odchodząc od stołu, cicho wstajemy i lekko odsuwamy krzesło, wychodzimy, zasuwamy krzesło i mówimy „dziękuję”.
2. Reguły zachowań w łazience:
a) mycie rąk ( przed i po posiłku, po wyjściu z toalety, po powrocie z podwórka lub spaceru)
– podwijamy rękawy,
– moczymy ręce, pocieramy namydlone ręce, płuczemy,
– zakręcamy kran,
– otrząsamy ręce nad zlewem,
– wycieramy dłonie w swój ręcznik,
– zawieszamy ręcznik na właściwym wieszaku.
b)higiena potrzeb fizjologicznych
– korzystamy z toalety wyłącznie pojedynczo,
– zawsze po sobie spłukujemy toaletę,
– myjemy ręce po wyjściu z toalety.
3. Reguły zachowań w szatni:
– starannie układamy swoją odzież i buty,
– pamiętamy o kolejności zakładania odzieży przed wyjściem,
– po powrocie, przed wejściem do budynku otrzepujemy buty i je wycieramy o wycieraczkę,
– przy rozbieraniu pamiętamy o kolejności zdejmowania odzieży,
– starannie składamy odzież i odkładamy na swoją półkę,
– pamiętamy, aby pomagać kolegom, którzy potrzebują pomocy.
4. Reguły zachowań w sali:
– nie biegamy,
– dzielimy się wszystkim,
– mówimy umiarkowanym głosem,
– gramy uczciwie,
– nie bijemy innych,
– sprzątamy po sobie,
– nie niszczymy zabawek,
– używamy zwrotów grzecznościowych.
5. Reguły zachowań podczas pobytu w ogrodzie przedszkolnym:
– bezpiecznie korzystamy z urządzeń,
– nie popychamy innych,
– nie bijemy się,
– pomagamy młodszym kolegom,
– nie oddalamy się z terenu ogrodu,
– słuchamy poleceń nauczyciela.
6. Reguły zachowań podczas wycieczek i spacerów:
– idziemy kolejno, trzymając się węża spacerowego,
– nie popychamy się,
– uważnie słuchamy,
– przestrzegamy zasad ruchu drogowego.
7. Reguły zachowań obowiązujące podczas imprez , uroczystości, spotkań itp.:
– zajmujemy wyznaczone miejsce,
– witamy się z gośćmi ,
– uważnie słuchamy,
– żegnamy się z gośćmi,
– wychodzimy w ustalonej kolejności.
III. REGIONALIZM, PATRIOTYZM
Przedszkole tworzy warunki sprzyjające uczestniczeniu dzieci w życiu rodziny, lokalnego środowiska oraz klimat miłości do małej i wielkiej ojczyzny.
Cele szczegółowe:
– wzmacnianie więzi emocjonalnej z rodziną,
– rozwijanie zainteresowania własną miejscowością i regionem,
– wzmacnianie poczucia przynależności narodowej, historycznej, kulturowej,
– uświadamianie oraz wpajanie szacunku dla kultury własnego narodu oraz jego dziedzictwa,
– kształtowanie postaw otwartych, tolerancyjnych, nastawionych na różnorodność i akceptację innych kultur i narodów,
– szanowanie praw człowieka.
Formy realizacji:
– zajęcia tematyczne,
– spacery,
– wycieczki,
– spotkania z ciekawymi ludźmi,
– konkursy tematyczne,
– wystawy okolicznościowe,
– imprezy,
– kiermasze,
– uroczystości.
Kodeks małego patrioty
- Znam członków swojej rodziny.
- Znam nazwę swojej miejscowości i uczestniczę w jej życiu.
- Szanuję kulturę i tradycje narodowe.
- Wiem, że mieszkam w Polsce i jestem Polakiem.
- Znam hymn Polski i szanuję znaki narodowe.
- Wiem, że Polska należy do Unii Europejskiej.
- Wiem, ze wszyscy ludzie mają te same prawa.
IV. EKOLOGIA
Przedszkole uczy kochać i chronić otaczającą go przyrodę.
Cele szczegółowe:
– kształtowanie opiekuńczej postawy dzieci wobec istot żywych i środowiska naturalnego,
– ukazywanie walorów estetycznych przyrody i budzenie potrzeby zachowania jej piękna,
– kształtowanie u dzieci poczucia odpowiedzialności za stan środowiska w swoim otoczeniu,
– zachęcanie dzieci i ich rodziców do podejmowania konkretnych działań na rzecz przyrody ojczystej.
Formy realizacji:
– wycieczki,
– spacery,
– konkursy,
– prace porządkowe,
– prace hodowlane,
– doświadczenia,
– obserwacje przyrodnicze,
– eksperymenty,
– akcje ekologiczne,
– filmy.
Kodeks małego ekologa
- Nie łamię gałęzi drzew i nie depczę trawników.
- Nie śmiecę.
- Nie męczę zwierząt.
- Sadzę drzewa i krzewy.
- Opiekuję się zwierzętami.
- Zwracam uwagę tym, którzy czynią krzywdę przyrodzie.
- Rozpoznaję zagrożenia dla środowiska przyrodniczego.
V. ZDROWIE
Przedszkole rozwija umiejętności i nawyki oraz promuje zachowania, które pozwalają spojrzeć na zdrowie, jako wartość.
Cele szczegółowe:
– kształtowanie świadomej i czynnej postawy w dążeniu do zachowania zdrowia,
– nabywanie właściwych nawyków higienicznych, żywieniowych i aktywności ruchowej,
– stwarzanie poczucia bezpieczeństwa własnego i innych, oraz życia w zgodzie ze środowiskiem naturalnym,
– angażowanie rodziców w działalność prozdrowotną przedszkola.
Formy realizacji:
– zajęcia zorganizowane,
– zabiegi higieniczne,
– spacery,
– wycieczki,
– zawody sportowe,
– konkursy i turnieje,
– przedsięwzięcia i akcje prozdrowotne.
Kodeks zdrowego przedszkolaka
- Znam zasady dbałości o zdrowie i bezpieczeństwo oraz je przestrzegam.
- Chętnie korzystam z zabiegów higienicznych.
- Spożywam zróżnicowane posiłki.
- Czynnie spędzam wolny czas.
- Rozumiem zasady sportowej rywalizacji.
6. Zasady współpracy z rodzicami
Rodzina i przedszkole to dwa ważne środowiska wychowawcze dziecka mające decydujący wpływ na prawidłowy jego rozwój. Współdziałanie nauczycieli i rodziców jest jednym z istotnych czynników prawidłowego procesu wychowawczego. Wpływa zarówno na postępy dzieci w nauce, jak i w zachowaniu. Daje też szansę ciągłego doskonalenia się nauczycieli i rodziców jako wychowawców odpowiedzialnych za wielostronny rozwój dzieci. Skuteczność tego oddziaływania uwarunkowana jest wzajemnym i ścisłym współdziałaniem. Dla tego wychowawcy dążą do ujednolicenia oddziaływań dydaktyczno – wychowawczych na płaszczyźnie przedszkole – dom oraz do pełnej współpracy rodziców z placówką.
Zakres tej współpracy obejmuje:
1. Udzielanie pełnej i wyczerpującej informacji na temat zachowania dziecka, jego postępów w nauce i trudności.
2. Zaznajomienie rodziców z dokumentami regulującymi pracę przedszkola, a w szczególności ze statutem przedszkola, programem wychowawczym i profilaktyki.
3. Udział rodziców w różnego rodzaju formach działalności placówki (przedstawienia, wycieczki, imprezy organizowane w przedszkolu).
Formy współpracy z rodzicami:
- zebrania ogólne z rodzicami oraz Radą Rodziców,
- zebrania grupowe,
- konsultacje indywidualne,
- spotkania okolicznościowe,
- organizacja dni /zajęć otwartych dla rodziców/dni adaptacyjnych,
- uroczystości, festyny, pikniki,
- kontakty telefoniczne i mailowe,
- kontakty miedzy rodzicami,
- tablice informacyjne dla rodziców,
- włączenie rodziców do organizacji imprez kalendarzowych, przedszkolnych,
- angażowanie rodziców w pracę na rzecz przedszkola.
7. System motywacyjny
Dzieci potrzebują precyzyjnego określenia, co jest dozwolone, a czego nie wolno. Opracowując „Kodeks przedszkolaka” musimy zarówno wspierać i motywować je do przestrzegania obowiązujących norm i zasad, jak również konsekwentnie egzekwować go. Skutecznym środkiem wychowania są nagrody i pochwały. Mają one wartość zachęcającą do pracy dla każdego człowieka, a tym bardziej dla dziecka.
FORMY NAGRADZANIA :
- Pochwała indywidualna.
- Pochwała wobec grupy.
- Pochwała przed rodzicami.
- Dostęp do atrakcyjnej zabawki.
- Dyplom uznania.
- Drobne nagrody rzeczowe, np. emblematy uznania, znaczki.
NAGRADZAMY ZA :
- Stosowanie ustalonych zasad i umów.
- Wysiłek włożony w wykonaną pracę.
- Wywiązanie się z podjętych obowiązków.
- Bezinteresowną pomoc innym.
- Aktywny udział w pracach na rzecz grupy i przedszkola.
Po ustaleniu norm postępowania należy również ustalić konsekwencje za brak podporządkowania się im.
FORMY KARANIA :
- Upomnienie słowne indywidualne.
- Upomnienie słowne wobec grupy.
- Poinformowanie rodziców o przewinieniu.
- Odsunięcie od zabawy.
- Zastosowanie aktywności mającej na celu rozładowanie negatywnych emocji.
- Rozmowa z dyrektorem.
8. Ewaluacja
1. Ewaluacji programu wychowawczego dokonuje się na półrocznej i rocznej radzie pedagogicznej
2. W ewaluacji uwzględnia się opinię wychowanków, rodziców, nauczycieli, pracowników przedszkola, wytwory dzieci.
3. Sposoby ewaluacji:
a) analiza dokumentów:
– Program wychowawczy,
– Księga protokołów rady pedagogicznej,
– Plany miesięczne poszczególnych grup,
– Arkusze obserwacji, dzienniki,
b) ankiety,
c) wytwory dzieci.